خوانش تطبیقی ایماژ سوگ در چکامه های أجود مجبل خفاجی و مهدی اخوان ثالث

سوگ‌سروده یکی از ژرف‌ترین گونه‌های شعری است که شاعر در آن با بیانی سوگبار واندوه گسار، به تأمل در معنای هستی، مرگ و سرنوشت تاریخی انسان می‌پردازد. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی ـ تحلیلی، ایماژ سوگ را در شعر أجود مجبل خفاجی، شاعر معاصر عراقی، و مهدی اخوان ثالث، شاعر برجسته فارسی‌زبان، بررسی می‌کند. هدف پژوهش، تحلیل شیوه‌های بازنمایی ایماژ سوگ و واکاوی ابعاد تاریخی، وجودی و اسطوره‌ای آن، همچنین بررسی نقش تصویر، موسیقی و زبان در آفرینش فضای سوگ در آثار این دو شاعر است.آنچه ضرورت نگارش این جستار را در ذهن نگارندگان مطرح نموده از این جهت است که بررسی تطبیقی جلوه‌های سوگ در شعر این دو شاعر، امکان تحلیل تطبیقی سویه های عاطفی، زیبایی‌شناختی و فلسفی را در شعر معاصر فارسی و عربی را فراهم می‌سازد. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که هر دو شاعر، سوگ را در سه سطح تاریخی، وجودی و اسطوره‌ای بازآفرینی کرده‌اند؛ با این تفاوت که أجود مجبل خفاجی، با بهره‌گیری از اساطیر بین‌النهرین، واقعه عاشورا و نمادهای دینی و تمدنی، سوگ را با مفاهیمی چون مقاومت و پایداری در برابر رنج ، جاودانگی و رستاخیز پیوند می‌دهد؛ درحالی که مهدی اخوان ثالث، در بستر تجربه‌های تاریخی و اجتماعی ایران، بیش از همه بر شکست تاریخی، اضطراب وجودی، زوال اندیشه‌های رستخیز و باززایی تأکید دارد.