استعاره‌های مفهومی حس بویایی در رمان‌های شازده احتجاب، کولی کنار آتش، عطر: سرگذشت یک جنایتکار و صد سال تنهایی در مفهوم‌سازی حافظه و هویت: رویکرد معناشناسی شناختی و فرهنگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زبان و ادبیات انگلیسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با رویکرد معناشناسی شناختی و زبان‌شناسی فرهنگی، استعاره‌های مفهومی حس بویایی را در مفهوم‌سازی حافظه و هویت در چهار رمان معاصر بررسی می‌کند: شازده احتجاب (گلشیری، ۱۳۴۷)، کولی کنار آتش (دولت‌آبادی، ۱۳۶۶)، عطر: سرگذشت یک جنایتکار (زوسکیند، ۱۹۸۵)، و صد سال تنهایی (مارکز، ۱۹۶۷). روش پژوهش ترکیبی کمی‌ـ‌کیفی است: در بخش کمی، ۲۱۶ نمونه استعاره بویایی با روش شناسایی استعاره‌ای شناسایی و بسامد آن‌ها محاسبه شد؛ در بخش کیفی، نگاشت‌های مفهومی، طرح‌واره‌های فرهنگی، و بافت‌های ادبی تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که ۵۸٪ نمونه‌ها حافظه و ۴۲٪ هویت را مفهوم‌سازی می‌کنند. حوزه‌های مبدأ خاک/فضا (۲۷٪) و دود/پوسیدگی (۲۲٪) در آثار فارسی، و بدن/پوست (۳۱٪) و ادویه/عطریات (۲۸٪) در آثار ترجمه‌شده غالبند. تفاوت‌های آماری معنادار (p<0. 001) بین دو گروه نشان می‌دهد که آثار فارسی نگاشت‌هایی با مرکزیت جمعی‌ـ‌تاریخی، و آثار ترجمه‌شده نگاشت‌هایی با مرکزیت فردی‌ـ‌وجودی تولید می‌کنند. این الگوی متفاوت شواهد اولیه‌ای برای تأثیر احتمالی جهانی‌سازی ادبی بر تحول نظام مفهومی زبان فارسی فراهم می‌کند که نیازمند بررسی در پیکره‌های بزرگ‌تر است
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 مهر 1405