اقشار فرودست در آیینه ادبیات تطبیقی: نمونه موردی: منتخبی از داستان‌های کوتاه نجیب محفوظ و ریموند کارور

توصیف زندگی روزمرة اقشار فرودست و آسیب‌پذیر جامعه، یکی از رویکردهای نویسندگان منسوب به مکتب رئالیسم است. این رویکرد در آثار نجیب محفوظ(۱۹۱۱-۲۰۰۶) که با وجود گرایش‌های مختلف ادبی، عموما به‌عنوان نویسنده‌ای رئالیست شناخنه می‌شود و ریموند کارور (۱۹۳۸-۱۹۸۸)، یکی از پیشگامان برجستة رئالیسم کثیف در آمریکا، همانندی و همسویی بسیاری دارد. جستار حاضر تلاش می-کند این همانندی‌ها را در منتخبی از داستان‌های کوتاه این دو نویسنده بر مبنای رویکرد آمریکایی در ادبیات تطبیقی، مورد خوانش و تحلیل تطبیقی قرار دهد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که آثار مورد بحث ، همسویی چشمگیری در بازنمایی اقشار فرودست دارند و کمینه‌گرایی به‌عنوان برجسته‌ترین عنصر مشترک از حیث فرم، ابزاری کارآمد برای به تصویر کشیدن زندگی حاشیه‌نشینان و محرومان اجتماعی در آثار مورد پژوهش، محسوب می‌شود. همچنین پناه آوردن به خلسه مواد مخدر، یکی از درونمایه‌های اصلی از حیث محتواست. نقطة تمایز دو نویسنده در نوع نگاه به قشر فرودست است؛ محفوظ، عمدتا با نگاهی کل‌نگرتر و ساختارگرایانه، شخصیت‌ها را در بستر وسیع‌تر تاریخی و اجتماعی و در شبکة پیچیده روابط خویشاوندی و همسایگی قرار می‌دهد و بر مشکلات و بحران‌های اجتماعی مصر تمرکز دارد، درحالی‌که کارور غالبا با ذره‌بینی دقیق و روان‌شناختی، بر فردگرایی، تنهایی مطلق، درماندگی روانی و بحران‌های درونی طبقه فرودست در جامعه مصرف‌گرای آمریکا تأکید می‌ورزد. همچنین مؤلفه‌هایی چون یأس و پوچی، مرگ‌اندیشی، تعارض هنجار رسمی با واقعیت پنهان، و پایان‌بندی باز به‌عنوان مضامین تکرارشونده در آثار هر دو نویسنده شناسایی شد که هر یک با توجه به بافت فرهنگی-اجتماعی خاص جوامع مصر و آمریکا، بازنمایی متفاوتی یافته‌اند.