برساخت گفتمانی «آوارگی» و «دیگری» در روایت‌های جنگ ایران و فلسطین: مطالعۀ موردی رمان‌های زمین سوخته احمد محمود و رجال فی الشمس غسان کنفانی بر اساس مفاهیم میشل فوکو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
2 استادیار دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
چکیده
در این پژوهش با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای و بر مبنای شیوۀ توصیفی، تحلیلی و نیز مقایسه‌ای به بررسی رمان‌های زمین سوخته احمد محمود (1381- 1310) و رجال فی الشمس غسان کنفانی(1972- 1936) به عنوان دو اثر کلیدی در ادبیات مقاومت ایران و فلسطین پرداخته می‌شود تا چگونگی کارکرد قدرت در ایجاد گفتمان جنگ و آوارگی در دو بافت فرهنگی متفاوت تحلیل و بررسی گردد و نیز در مجموع، هدف از انجام این پژوهش آن است که وجوه اشتراک و افتراق این دو اثر در بیان مفاهیمی چون قدرت، مقاومت، آوارگی و دیگری بررسی شود؛ بنابراین تلاش‌ می‌شود نشان داده شود که گفتمان جنگ، سوژۀ آوارگی و دیگری را در این دو اثر چگونه منعکس ساخته است؟ بر این اساس، نظریات میشل فوکو( 1984- 1926) جامعه‌شناس برجستۀ فرانسوی پیرامون مواردی چون جنگ و قدرت، سلطه و انقیاد، نظریه حاکمیت و... به عنوان چارچوبی مناسبی برای تحلیل این آثار تشخیص داده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد با وجود تفاوت‌های جغرافیایی و نیز ماهیت متفاوت استعمار در دو سرزمین و همچنین تفاوت آشکار محتوایی، بر اساس نظریات فوکو، هر دو اثر منعکس کنندۀ منطق مشابهی از قدرت مدرن هستند که بر زندگی و مرگ سوژه‌ها حکمرانی می‌کنند. در هر دو اثر بر اساس گفتۀ فوکو، قدرت سوژه را می‌سازد و شخصیت‌ها توسط گفتمان‌های قدرت ساخته می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 شهریور 1405