سخن سردبیر مجله

سخن سردبیر

چکیده
چنان‌که پیشتر در سخن سردبیر گفته شد هدف از این مجله آن است که خوانندگان و علاقه‌مندان ادبیات تطبیقی در ایران را با حوزه‌های پژوهشی جدیدتر در ادبیات تطبیقی مانند: نقد جغرافیایی، ادبیات مهاجرت و مهاجران، ادبیات و اگزوتیسم، ادبیات اقلیت‌ها، ادبیات پسااستعماری، ادبیات جهان، ادبیات و ترجمه‌پژوهی، جهانشمولی ادبیات و آثار ادبی، ادبیات و محیط زیست، ادبیات و تروریسم، ادبیات و ادبیات دیجیتال، و نیز ارتباط ادبیات با علوم انسانی، ارتباط ادبیات با هنرهای زیبا و به ویژه سینما و حتی ارتباط ادبیات با علوم پایه و محض آشنا کند.
وقت آن است که پژوهشگران ادبیات تطبیقی در ایران از مباحث کلیشه‌ای و نخ‌نمایی مانند بررسی تاثیر یک ادیب از ملتی بر ادیبی دیگر از دیگر ملت‌ها فاصله بگیرند. گرچه اگر منصف باشیم باید بگوییم حتی در این مباحث کلیشه‌ای و نخ‌نما هم غالباً حق مطلب ادا نشده است. حوزه شباهت‌ها و تفاوت‌ها هم که خود مبحث دیگری است و بیش از آن‌که برای ادبیات و فرهنگ ملی ما سودمند باشد به پیدایش پژوهش‌هایی غالباً کم‌مایه و تکراری انجامیده است.
امید آنکه پژوهشگران ادبیات تطبیقی در ایران فرصت بیشتری را به انجام پژوهش‌های ارزشمند و علمی اختصاص دهند و از شتابزدگی در کار تطبیق و مقایسه بپرهیزند. عرصه ادبیات تطبیقی نیازمند کار جدی، ژرف‌اندیشی، شکیبایی و حوصله پژوهشگر و آشنایی عمیق او با نظریه‌ها و تسلطش به لااقل دو یا سه زبان است. انتخاب موضوع مورد پژوهش هم از اهمیت بسیاری برخوردار است. همچنین بسیاری از پژوهش‌ها فاقد مبنایی علمی و منطقی برای مقایسه و تطبیق است و اساساً دلیل مقایسه دو اثر یا ادیب دانسته نیست.
از این‌رو از همه کسانی که هم دغدغه ادبیات تطبیقی را دارند و هم زمینه‌مند هستند تقاضا داریم با ارسال پژوهش‌های ارزشمند خود یاریگر سردبیر و هیئت تحریریة محترم این مجله باشند و زمینه را برای کناررفتن آثار کم‌محتوا و غیر روشمند فراهم نمایند.
نگاهی به مقالات این شماره بیانگر تنوع موضوعات و در عین حال غفلت پژوهشگران ایرانی از عرصه‌های نو در ادبیات تطبیقی است:
- انسداد در آستانه: تحلیل تطبیقی دو قهرمان زن آستانه‌ای در قصه‌های عامۀ ایران و ژاپن با تکیه بر الگوی سه‌مرحله‌ای ون­جنپ، نوشته خانم دکتر مریم حیدری
- تخیّل ثانویّه به مثابه رفع تعارض کنش و بی‌اعتنایی؛ مطالعه‌ای تطبیقی در رباعیات خیّام و نمایشنامۀ بودای کازانتزاکیس، نوشته شیرزاد طایفی و کورش سلمان نصر
- واکاوی تطبیقیِ دگردیسی و بازآفرینیِ نقاب‌های کلاسیک در شعر معاصر (مطالعۀ موردی: سروده‌های اجود مجبل خفاجی و مهدی اخوان‌ثالث) نوشته فاطمه قوّتی و احمدرضا حیدریان شهری
- خوانش تطبیقی عنصر تشبیه و بن­مایه­های فکری- فرهنگی آن در ریگ­ودا و اوستا، به قلم مریم غفوریان و سحر یوسفی
- آمیختگیِ‌ دریافت حسی و روایت در امپرسیونیسم ادبی: مطالعۀ تطبیقی «جوانی» اثر جوزف کنراد و «تن آبی، تنابی» اثر بیژن، نوشته مسعود فرهمندفر و احمد رضایی جمکرانی
-مقایسه گفتمان مقاومت در شعر «إرادة الحیاة» ابوالقاسم الشابی و «فلسطینُ لنا» شهاب محمد، نوشته مهدی فرحانی.

دکتر هادی نظری منظم
سردبیر مجله پژوهشهای ادبیات تطبیقی