دانشگاه تربیت مدرس پژوهش های ادبیات تطبیقی 2345-2366 1 1 2013 03 21 Iranâs Myth in Hossein Mojib Al-Mesriâs Comprehension and Interpretation Mirror اساطیر ایران در آیینه خوانش و دریافت حسین مجیب‌المصری 3 46 5803 FA میلاد جعفرپور دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران عبدالکریم شجاعی کارشناس ارشد مترجمی زبان عربی، دانشگاه حکیم سبزواری، خراسان رضوی، ایران مهیار علوی‌مقدم دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، خراسان رضوی، ایران عباس محمدیان استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، خراسان رضوی، ایران ابراهیم استاجی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه حکیم سبزواری، خراسان رضوی، ایران Journal Article Comparative mythology partly is a one of the modern courses, which have been used broadly from the second mid-nineteenth century. On the one hand, the relation of this approach has become firm in the comparative literature, and fixed in the mythical critic, on the other. Though at first, the necessity recognition of world's nations myths was introduced widely and comparatively by the European’s and broad researches were done by them, especially in the field of European nations (Rome and Greek's) myths, but the extent of this approach in the Islamic nation's myths did not progress, except of some small and separated surveys on myth motives. In 2000 AD, Hossein Mojib Al-Mesri, by understanding this poverty research, in “Comparative research in Arab, Iran and Turk's myths”, took the first step in comparison of Iranian, Arabic and Turkish's myths. It is wonderful that, even after a decade, researches did not refer to this. Mojib Al-Mesri, in this comparative research, has studied every Iranian, Arabic and Turkish's myths in three separate parts. However, this book does not operate according to the twentieth century mythical critic approach, but in Iran's myths study, it exhibits modern conclusions and achievements in comparative mythology and in this way, compares unfamiliar Arabic and Turkish's myths with similar Iranian samples that have not been studied in any research so far. This paper has tried firstly to clarify the myth relation and functioning of mythology in comparative literature and then introduce Hossein Mojib Al-Mesri's achievements. Then in a more limited scope, it reviews his theories that he received from Iran's myths. In the end, it shows the existing common points between Persian myths with Arabic and Turkish samples in two sections of religious and historical myths. The purpose of this essay is revealing the potential capabilities of Islamic nations' myths. It also recommend the necessary changes, which must occur in one-sided and unilateral views of Iranian or Non Iranian mythologists. اسطورهشناسی تطبیقی، از زمینههای پژوهشی نسبتاً جدیدی است که از نیمه دوم قرن نوزدهم، به طور گسترده کاربرد یافته است. ارتباط این رویکرد، از یک سو در زمینه ادبیات تطبیقی و از سوی دیگر، در حوزه نقد اسطورهای پیوستگی و انسجام مییابد. با اینکه ضرورت شناخت اساطیر ملل و اقوام جهان، بهصورت گسترده و تطبیقی، نخست از سوی پژوهندگان اروپایی احساس شد و پژوهشهای گستردهای انجام دادند که بیشتر محدود به اساطیر اقوام اروپایی (یونان و روم) بود، اما گستره کاربرد این رویکرد، در شناختگی اساطیر ملل اسلامی، از کاوشهای جزئی یا موردی برخی مضامین اسطورهای، فراتر نرفت. حسین مجیب المصری، در سال 2000 با شناخت این فقر پژوهشی، با تحقیقی با نام «دراسة مقارنة للأسطورة بین الأدب العربی و الفارسی و الترکی»، نخستین گام را در تطبیق اسطورههای ایرانی، عربی و ترکی برداشت و شگفتا که هنوز پس از گذشت یک دهه، حتی اشارهای نیز بدانها نشده است. مجیب المصری در این پژوهش تطبیقی، هریک از اساطیر ایرانی، عربی و ترکی را در سه بخش جداگانه مورد بررسی قرار میدهد. هرچند این اثر، هماهنگ با رویکرد نقد اسطورهای قرن بیستم نیست، اما در نقد و سنجش اسطورههای ایرانی، دستاوردهای نوینی را در عرصه اسطورهشناسی تطبیقی، ارائه می کند و اسطورههای ناشناختهای از اساطیر عربی و ترکی را، با نمونههای مشابه ایرانی تطبیق می دهد که تاکنون در هیچ پژوهشی، مورد بررسی قرار نگرفته اند. در این مقاله می کوشیم ارتباط اسطوره و کارکرد اسطورهشناسی در ادبیات تطبیقی را نمایان و سپس دستاوردهای حسین مجیب المصری را معرفی کنیم و در حوزهای محدودتر، بهنقد آرای حسین مجیب المصری در خوانش و دریافتی که از اساطیر ایران داشته است، بپردازیم و در پایان، وجوه اشتراک اساطیر فارسی با اسطورههای تطبیقی عربی و ترکی را، در دو بخش اسطورههای دینی و تاریخی نشان دهیم. هدف از این پژوهش نشان دادن تواناییهای بالقوه اساطیر ملل اسلامی، تأکید بر پژوهش در بستر اسطورهشناسی تطبیقی و ضرورت تغییر توجه یک سویه اسطورهشناسان ایرانی و غیر ایرانی است.

https://clrj.modares.ac.ir/article_5803_5a29503a4909fcade36b1823e7cebcf5.pdf